راهکارهای مؤثر IT

یکی از مهم ترین چالش های اهالی فناوری اطلاعات هم راستایی فرآیند ها و اهداف IT با فرآیندهای کسب و کار سازمان بوده است. طبق تحقیقات به عمل آمده حتی برخی امکان انجام این موضوع را نشدنی دانسته اند. اما تاریخ انتشار عمده تحقیقات منفی در مورد این موضوع به دهه ۹۰ میلادی بر می گردد و امروز شاهد راهکارهای مختلفی برای پوشاندن جامه عمل به این مطلب هستیم.

همسویی برنامه های فناوری اطلاعات با توسعه کسب و کار می تواند تاثیر فراوانی در کاهش هزینه ها، خلق مزیت رقابتی، تقویت فرهنگ نوآوری، افزایش انعطاف پذیری و پاسخگویی سازمان، پیشبرد و بهبود کیفیت، گسترش خدمات مشتریان، توسعه و بهبود ارتباطات داشته باشد.

راهکارهای مطروحه را می توان به چهار دسته کلی تقسیم کرد.

رویکرد اول استفاده از IT با دید محدود است. در این راهکار استراتژی کسب و کار بدون توجه به حوزه فناوری اطلاعات طراحی می شود. زیر ساخت ها و فرآیند های سازمانی (ساختار کسب و کار) نیز به همین ترتیب و بر اساس استراتژی کسب و کار طراحی می شوند و در نهایت زیر ساخت ها و فرآیندهای اطلاعاتی (ساختار IT) از حوزه IT مطالبه می شوند. این راهکار بدترین رویکرد به فناوری اطلاعات است. در حقیقت در این رویکرد حوزه IT محدود به خودکار سازی (اتوماسیون) برخی از فرآیندها می شود. متأسفانه هنوز شاهد استفاده از این نگرش در بسیاری از سازمان ها هستیم و علت کاهش بهره وری علیرغم هزینه های سنگینی که در حوزه IT می شود همین عامل است.

رویکرد دوم بهره گیری از پتانسیل های IT می باشد. در این راهکار پس از طراحی استراتژی کسب و کار آن را به حوزه IT ارائه می کنند تا حداکثر استفاده از پتانسیل فناوری اطلاعات در عملیاتی کردن مدل کسب و کار بشود. در این روش ساختار کسب و کار و فرآیندهای سازمانی بر اساس حداکثر سرویس های حوزه IT طراحی و پیاده سازی می شوند.

رویکرد سوم بهره گیری از پتانسیل های مزایای رقابتی IT است. آمازون، یاهو و صدها نمونه مشابه زاده این طرز نگرش به حوزه فناوری اطلاعات هستند. در این راهکار استراتژی فناوری اطلاعات سازمان قبل از استراتژی کسب و کار ارائه می گردد و در تعیین استراتژی کسب و کار کلیه امکانات، ایده های خلاقانه و فرصت های IT  که بعضاً منجربه ایجاد کسب و کارهای جدید و کارآفرینی می شوند، دیده می شود. سپس ساختار و فرآیندهای سازمانی طراحی می شوند.

در رویکرد چهارم که جنبه مدیریت IT دارد و  در مدیریت سرویس های IT کاربرد دارد،  بر اساس استراتژی IT زیر ساخت ها و فرآیندهای سیستم های اطلاعاتی ایجاد و نگهداری می شوند تا بدین طریق سرویس های مورد نیاز ساختار و فرآیندهای کسب و کار همواره برقرار باشند.

جهت درک بهتر این راهکارها پیشنهاد می کنم به این تصویر مراجعه کنید. راهکارهای ارائه شده بر اساس نحوه اولویت بندی پرداختن به موضوعات زیر است :

• استراتژی کسب و کار
• ساختار کسب و کار
• ساختار IT
• استراتژی IT

رویکرد سازمان ها به حوزه فناوری اطلاعات باید رویکردی ترکیبی باشد. رویکرد آخر در تمام سازمان هایی که واحدی با نام IT دارند به خودی خود اجرا می شود، سازمان ها ضمن اجتناب از رویکرد اول، بسته به موقعیت، حوزه فعالیت و دیگر پارامترها می توانند با ترکیب مناسب رویکردهای دوم تا چهارم حداکثر بهره وری را از حوزه IT خود داشته باشند.